DE INSPIRATIE

Het eiland is een bijzondere plek. Een inspiratiebron voor mysterieuze sages en legendes. Het verhaal van Rixt, heks van het Oerd, is tegenwoordig het meest bekend. Maar ook Fosta komen we tegen in de roemruchtige volksverhalen. Omhuld door mythe en mysterie wordt de naam al sinds de vroege middeleeuwen verbonden met het waddeneiland dat tegenwoordig bekend staat als Ameland.

Zeevaarders waren het. Althans, dat vonden ze zelf. De twaalf Amelandse mannen die besloten om het eiland te verlaten en om in een eenvoudige éénmaster weg te trekken naar de Arctische wateren. Op weg naar rijkdom.

Maar het gebrek aan ervaring in de visserij bleek hen al snel parten te spelen. De netten bleven leeg en het moreel kelderde. Het geluk leek te keren toen op een dag het schip scheef wegtrok. Het visnet was zwaar beladen en met man en macht werd gewerkt om de buit aan boord te krijgen. Helaas was de opbrengst geen vis, maar een grote verzegelde kist met vreemde inscriptie, tekens die refereerden aan de oude Germaanse god Fosta. Er werd besloten de bijzondere schat zorgvuldig op te bergen en de tocht Noordwaarts te hervatten.
Ze moeten halverwege de Noordzee geweest zijn toen op een nacht het noodlot toesloeg. Golven zo hoog als vuurtorens. Donder en bliksem, zomaar uit het niets. Donar leek op oorlogspad in deze godverlaten nacht. Zeeën van radeloosheid. Na het roer zou ook de mast breken. De twaalf mannen waren overgeleverd aan de elementen en zouden in deze zware storm de morgen waarschijnlijk niet halen.
Met het einde in zicht werd er opeens van alles opgebiecht. Er werden verwijten over en weer geslingerd. De sfeer werd grimmiger, maar over één ding waren de mannen het eens, dat was niet te willen sterven zonder de inhoud van de mysterieuze kist te kennen. Het kostte behoorlijk wat moeite om in de bulderende golven de kist te openen maar uiteindelijk zou het lukken. Talloze flessen drank kwamen tevoorschijn. De wanhoop nabij besloten de mannen naarstig gebruik te maken van dit geschenk.
Het schip werd in de genadeloze golven van links naar rechts gesmeten. De gitzwarte hemel was niet meer te onderscheiden van de duister kolkende Noordzee maar de drank vloeide rijkelijk. Met iedere slok leek de doodsangst bij de bemanning wat verder overboord te stromen en de rust op het dek wat terug te keren.

En met elck slock sloegh d'anghst verder overboord. Tot eenieder seebenen alsch Fosta self verkreeg.

De bodem van de kist was bijna in zicht toen de sterke drank toch zijn tol begon te eisen en één voor één vielen de mannen in slaap op het scheepswrak dat zonder twijfel ten dode was opgeschreven. Maar tegen alle verwachting in zou de meedogenloze zee hen die nacht sparen. Toen de mannen uit hun roes ontwaakten was het schip al aan land gespoeld. Ze konden het niet begrijpen. De verwondering was nog groter toen ze beseften dat ze terug waren op hun eigen eiland.

Van de Fosta rum en de kist is nooit een spoor teruggevonden, zelfs niet door de bemanning die hun levenlang de vloedlijn afstruinden op zoek naar een glimp van hun smakelijke redding. De hedendaagse Amelandse Fosta Rum is geinspireerd op dit volksverhaal.

Fostaland

In het dagelijks leven komen we nog vaak namen tegen die verwijzen naar Germaanse goden. Dinsdag (Tyr's dag) woensdag (Wodan's dag), donderdag (Donar's dag) en vrijdag (Freya's dag) zijn hier bekende voorbeelden van. Maar ook de Amelander dorpen Hollum en Ballum doen hier een duit in het zakje. Zo is Ballum waarschijnlijk een verwijzing naar de Noordse god Baldr. Hollum op zijn beurt verwijst naar Hodr. In de mythologie zijn deze twee goden broers van elkaar en directe zonen van Wodan. Baldr heeft een zoon genaamd Forsite, ook wel bekend als Fosta.